Radyo Dinle
system informacji oświatowej
Aktualizacja serwisu: 31.08.2017
Aktualizacja biblioteki analiz: 27.01.2006
logo QNT
© 2005-2008 QNT Systemy Informatyczne
XHTML 1.1 XHTML 1.1 ikona WAI-AAA
webmaster@qnt.pl

System Informacji Oświatowej - SIO

aktualności

Upowszechnianie danych z SIO

Dodano: 10.01.2006

Rok 2006 rozpoczął się niezwykle pracowicie. Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało o zamieszczeniu na swoich podstronach wykazu szkół i placówek oświatowych oraz innych placówek zatrudniających nauczycieli. Jest to pierwsza internetowa publikacja danych uzyskanych dzięki, pracującemu od niespełna roku, Systemowi Informacji Oświatowej. Projekt ten ma sprzyjać usprawnieniu obiegu podstawowych danych dotyczących rozwoju krajowego systemu oświaty. Aby poznać powody i cele tej publikacji, jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, a także formę, strukturę i najważniejsze zagadnienia w weryfikacji identyfikacyjnych części baz systemu, zapraszamy do zapoznania się tekstem MEiN.

Upowszechnianie danych z SIO
Wykaz szkół i placówek, które przekazały dane w systemie informacji oświatowej we wrześniu 2005 r.

Powody i cele publikacji wykazu Upowszechnianie danych z baz SIO zaczynamy od krajowego wykazu szkół i placówek z następujących powodów i dla uzyskania następujących celów:
1) Publikacja wykazu szkół i placówek ma znaczenie informacyjne - jest to pierwszy, oficjalny wykaz szkół i placówek oświatowych oraz innych placówek zatrudniających nauczycieli w całym kraju.
2) Wykaz należy traktować jako bazę dla wszystkich danych w ramach SIO. Powinien on służyć do porównań stanu ewidencji szkół i placówek prowadzanej przez organy nadzoru administracyjnego i pedagogicznego ze stanem szkolnych/placówkowych baz danych przekazywanych w ramach SIO, tj. do sprawdzania, czy wszystkie podmioty zobowiązane przekazały dane.
3) Upowszechnianie danych SIO na obecnym etapie jest obarczone ryzykiem błędów, zwłaszcza gdy dane prezentuje się w układzie jednostek samorządu terytorialnego (JST) jako organów prowadzących lub rejestrujących szkoły i placówki (jest to układ podstawowy dla finansowania oświaty oraz badania zatrudnienia nauczycieli).

Głównym źródłem błędów opóźniających upowszechnianie danych SIO jest nieprawidłowa identyfikacja organów prowadzących lub rejestrujących szkoły i placówki. Np. szkoła podstawowa prowadzona faktycznie przez gminę A identyfikuje jako swój organ prowadzący gminę B (najczęściej dotyczy to gmin miejskich i wiejskich z siedzibą w tej samej miejscowości) lub powiat, a nawet marszałka województwa (jeśli leży na terenie miasta wojewódzkiego). W ten sposób zubaża właściwą JST o wszystkich swoich uczniów i nauczycieli a wzbogaca inną JST. Wystarczy, że na terenie mniejszej JST postąpi tak tylko jedna większa szkoła - w efekcie powstaje poważnie zaburzony obraz liczby uczniów i nauczycieli finansowanych ze środków dwóch JST. Podobny efekt powstaje, gdy postępuje tak nawet mały procent szkół i placówek w kraju. W związku z tym publikacja krajowego wykazu szkół i placówek może przyspieszyć weryfikację poprawności danych w całej bazie SIO.

Zakres podmiotowy
Wykaz obejmuje publiczne i niepubliczne szkoły i placówki w systemie oświaty (z wyjątkiem OHP) oraz publiczne placówki zatrudniające nauczycieli w systemie pomocy społecznej i prowadzone przez ministra właściwego do spraw sprawiedliwości. Nie obejmuje jednostek zobowiązanych do przekazywania danych w ramach SIO, ale nie prowadzących działalności stricte pedagogicznej, takich jak gminy (w zakresie danych o realizacji obowiązku nauki), kuratoria oświaty, organy nadzoru pedagogicznego, komisje egzaminacyjne. Odrębnie przedstawiony jest wykaz placówek publicznych spoza systemu oświaty zatrudniających nauczycieli oraz wykaz zespołów obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół. Ścisły zakres podmiotowy wykazu dotyczy jednostek organizacyjnych oznaczonych następującymi kodami (według załączonego słownika):
1) wykaz szkół i placówek oświatowych:
- od 00001 do 00058
- od 00064 do 00066
- od 00069 do 00100,
2) wykaz placówek publicznych spoza systemu oświaty zatrudniających nauczycieli:
- od 00059 do 00063,
3) wykaz zespołów obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół:
- 00104.

Należy podkreślić, że wykaz obejmuje jednostki według stanu na 15 września 2005 r. z uwzględnieniem korekt przesłanych przez kuratoria oświaty do końca października 2005 r. Przedstawiony wykaz nie obejmuje na razie korekt stopniowo wprowadzanych przez JST i kuratoria oświaty od listopada 2005 r. Obecnie trwa jeszcze w MEiN scalanie korekt wprowadzanych przez JST od tego miesiąca (część JST nie przekazała jeszcze kuratorom oświaty korekt dostrzeżonych dotychczas błędów). W zależności od tempa przekazywanych przez JST korekt będziemy korygować wykaz w jednym lub w dwóch etapach - jeszcze przed kolejnym terminem aktualizowania danych SIO, tj. przed 31 marca 2006 r. Naszym celem jest to, aby przed tym terminem skorygować najważniejsze błędy w identyfikacyjnej części baz SIO.

Zakres przedmiotowy
Dane o szkołach i placówkach obejmują podstawowe dane identyfikacyjne z SIO: położenie terytorialne wg kodu JST, typ szkoły/placówki, nazwa, patron, pełny adres, telefon, fax, e-mail i strona www (o ile istnieje), podstawowa identyfikacja organizacyjna, w tym tzw. publiczność (publiczna/niepubliczna), kategoria uczniów, specyfika szkoły (bez specyfiki/specjalna), złożoność struktury organizacyjnej (samodzielna/w zespole), identyfikacja organu prowadzącego i/lub rejestrującego, REGON. Dla większej przejrzystości dane dotyczące identyfikacji terytorialnej ("Kod JST"), oraz organu prowadzącego i rejestrującego podano w formie kodów. Wyjaśnienie kodów województw, powiatów i gmin przedstawione jest w załączonym wykazie (wykaz kodów JST). Kody organów prowadzących i rejestrujących wyjaśnione są w załączonym słowniku.

Forma i struktura
Wykaz podzielony jest na trzy odrębne części dotyczące: (1) szkół i placówek w systemie oświaty; (2) placówek spoza systemu oświaty zatrudniających nauczycieli; (3) zespołów obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół. Ze względu na objętość część nr 1 podzielono na 16 podzbiorów według województw. Części nr 2 i 3 obejmują cały kraj. Z powodów opisanych niżej nie przygotowaliśmy na razie odrębnego, krajowego wykazu szkół i placówek prowadzonych lub rejestrowanych przez właściwych ministrów - znajdują się one w części nr 1.
Każda z części wykazu przedstawiona jest w dwóch plikach: (1) PDF; (2) XLS. Ściągnięcie pliku XLS pozwoli na dowolne przekształcanie wykazu według wybranej kategorii porządkującej. Szkoły i placówki w części nr 1 uporządkowane są kolejno według kategorii:
- kod JST właściwy dla położenia terytorialnego szkoły lub placówki (uwaga: nie należy go mylić z kodem JST właściwym dla organu prowadzącego lub rejestrującego szkołę lub placówkę),
- kod typu szkoły lub placówki,
- kod publiczności (publiczna/niepubliczna),
- nazwa szkoły lub placówki (uwaga: jest to kategoria słabo porządkująca zbiory zwłaszcza w części dotyczącej szkół i placówek niepublicznych, które nie są zobowiązane do stosowania ściśle ujednoliconego nazewnictwa oraz publicznych, w stosunku do których organy prowadzące nie ustaliły takiego nazewnictwa).

Najważniejsze zagadnienia w weryfikacji identyfikacyjnych części baz SIO
1) Poprawność kodowania organu prowadzącego lub rejestrującego (niewłaściwy kod w kolumnach dotyczących tych organów). Na wstępie sygnalizowano, że z dotychczasowych porównań baz SIO z bazami statystycznymi (EN-3 i EN-8) wynika, iż część szkół i placówek nieprawidłowo identyfikuje JST jako swój organ prowadzący lub rejestrujący. Najczęściej zdarza się to w miejscowościach, które pod jedną nazwą geograficzną pełnią różne role administracyjne, np. gminy wiejskiej, gminy miejskiej oraz powiatu ziemskiego. W związku z tym szczególną uwagę należy zwrócić na analizę spójności kodów stosowanych w kolumnach "Kod JST" (wskazujących jedynie na położenie terytorialne) i kolumnach dotyczących organu prowadzącego lub rejestrującego (wskazujących na podporządkowanie administracyjne, a nie na położenie terytorialne). Np. jeśli publiczne gimnazjum leżące na terenie gminy miejskiej identyfikuje jako swój organ prowadzący gminę wiejską o takiej samej nazwie geograficznej, to jest to nieprawidłowość, która skutkuje poważnym błędem w zestawie liczby uczniów lub nauczycieli w gminie miejskiej i wiejskiej. Podobnie jest wtedy, gdy jakaś szkoła (od podstawowej do ponadgimnazjalnej) leżąca na terenie miasta wojewódzkiego identyfikuje jako swój organ prowadzący marszałka województwa (np. pod enigmatyczną nazwą "Wydział Edukacji"). Pierwsze z brzegu przykłady nieprawidłowej identyfikacji organu prowadzącego w pierwszej gminie woj. dolnośląskiego (jako rozpoczynającego wykaz krajowy) dają szkoły wymienione w wierszach nr 11 i 145. Część szkół i placówek niepublicznych nieprawidłowo identyfikuje i koduje organy rejestrujące. Dotyczy to zwłaszcza jednostek zarejestrowanych w latach 90-tych przez kuratorów oświaty - powtarzają one do dziś organ rejestrujący z tamtych lat. Tymczasem w związku z reformą administracji publicznej wdrażaną od początku 1999 r. placówki te powinny wskazywać jako organy rejestrujące właściwe JST.
Błędy w identyfikacji i kodowaniu organów prowadzących przez część szkół i placówek resortowych nie pozwoliła nam na przygotowanie odrębnego, krajowego wykazu tych szkół i placówek.
2) Poprawność kodowania typu szkoły i placówki.
Część szkół i placówek nieprawidłowo koduje określenie swojego typu (według kodów słownika SIO). Najwięcej błędów pojawia się w identyfikacji szkół ponadgimnazjalnych, w szczególności jeśli występują w nich jednocześnie oddziały szkół ponadpodstawowych. Szkoła ponadpodstawowa przekształcona w szkołę ponadgimnazjalną powinna zidentyfikować się jako szkoła ponadgimnazjalna, niezależnie od tego, że w jej strukturze występują oddziały szkoły ponadpodstawowej. Dość powszechne jest nieodróżnianie szkoły policealnej ponadpodstawowej od policealnej ponadgimnazjalnej
Innym przykładem nieprawidłowej identyfikacji może być stosowanie kodu 00064 do identyfikowania tak różnych placówek jak szkoła baletowa, placówka pracy pozaszkolnej oraz świetlica dworcowa i rodzinny dom dziecka. Kod ten w zasadzie powinien służyć do identyfikowania niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, które nie są zobowiązane do stosowania nazw placówek publicznych tego typu (wymienionych pod kodami od 00037 do 00042). Z tej też przyczyny w publikowanym wykazie znajdzie się kilkadziesiąt placówek systemu pomocy społecznej, które się nieprawidłowo zakwalifikowały (po zmianie kodu na 00059 powinny się one znaleźć w przyszłości w odrębnym, krajowym wykazie takich placówek).
3) Kompletność zbioru szkół i placówek w wykazie, w tym zwłaszcza niektórych kategorii placówek niepublicznych.
Istotnym problemem jest sprawdzanie kompletności zbiorów szkół i placówek niepublicznych w bazach SIO. Ważne jest to zwłaszcza w odniesieniu do szkół i placówek nie objętych dofinansowaniem na bazie subwencjonowania JST (a tym samym nie objętych coroczną weryfikacją kompletności szkół i placówek w tzw. bazie subwencyjnej MEiN przed ustaleniem wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla JST). Szczególny problem w tym zakresie stanowi sprawdzenie kompletności niepublicznych placówek oświatowych w systemie kształcenia ustawicznego, które w ostatnich latach nie przekazywały danych o swojej merytorycznej działalności do GUS. Właściwym sposobem analizy kompletności baz SIO w tym zakresie jest porównanie z ewidencjami placówek niepublicznych, które powinny prowadzić właściwe JST. Dodatkowym źródłem weryfikacji powinny być wykazy placówek nadzorowanych przez organy nadzoru pedagogicznego (każda szkoła i placówka oświatowa z zasady powinna być objęta nadzorem pedagogicznym).

Uwaga
Nazwy stosowane w wykazie są oryginalnym wytworem szkół i placówek. Organy pośredniczące w przekazywaniu danych SIO (JST, kuratoria oświaty, ministrowie właściwi) nie mogą ich poprawiać (w tym nawet nazw w zakresie gramatyki) - powinny jedynie zwracać się o dokonanie korekt. Korekty można wnosić jedynie na poziomie szkół i placówek. Jest to zasada niezwykle ważna dla utrzymania spójności tak dużej bazy danych jak SIO. Powoduje ona jednak przedłużanie się procesu weryfikacji. W związku z tym, na obecnym etapie rozwoju SIO, nie możemy gwarantować jeszcze pełnej poprawności danych w wykazie. Będziemy jednak wdzięczni za przekazywanie uwag dotyczących dostrzeżonych błędów. Błędy prosimy zgłaszać najpierw właściwym organom scalającym dane w pierwszej kolejności (tj. właściwym JST lub ministrom właściwym dla szkół i placówek resortowych). W związku z potrzebą przyspieszenia weryfikacji danych SIO będziemy także przyjmowali takie zgłoszenia na adres: sio@mein.gov.pl.

Na ten sam adres można przesyłać także uwagi dotyczące doskonalenia treści, formy i struktury wykazu.

Wykaz szkół i placówek